
ഇന്ത്യയിൽ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് ശൃംഖല വിപുലീകരിക്കാൻ വൻ പദ്ധതിയുമായി റിലയൻസ് ജിയോ. രാജ്യത്തുടനീളം ഏകദേശം 1,600 ഉപഗ്രഹങ്ങളും 23 ഭൂകേന്ദ്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ശൃംഖല സ്ഥാപിക്കാനാണ് കമ്പനിയുടെ നീക്കം. ഇലോൺ മസ്കിന്റെ സ്റ്റാർലിങ്ക് ഇന്ത്യയിൽ വാണിജ്യ സേവനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനുള്ള അനുമതികൾക്കായി കാത്തിരിക്കെയാണ് ജിയോയുടെ പ്രഖ്യാപനം. ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ഇന്ത്യ മൊബൈൽ കോൺഗ്രസ് 2026-ലാണ് ജിയോ പദ്ധതി അവതരിപ്പിച്ചത്. നിലവിലുള്ള മൊബൈൽ ടവറുകൾക്കും ഫൈബർ ശൃംഖലയ്ക്കും പുറമെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലും ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ഭൂമിയോട് അടുത്ത ഭ്രമണപഥത്തിലുള്ള 1,600 ഉപഗ്രഹങ്ങളാണ് പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇവയെ ഭൂമിയിലെ ടെലികോം ശൃംഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ 23 ഭൂകേന്ദ്രങ്ങളും സ്ഥാപിക്കും. വിദൂര ഗ്രാമങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ, അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് സേവനം എത്തിക്കുകയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. വ്യോമയാനം, സമുദ്രഗതാഗതം, പ്രതിരോധം, ദുരന്തനിവാരണം, വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലും ഈ സംവിധാനം പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാണ് ജിയോയുടെ നീക്കം. രാജ്യത്തെ 600,000-ത്തിലധികം ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് ഉൾപ്പെടെ കണക്റ്റിവിറ്റി എത്തിക്കാനാണ് കമ്പനി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ രൂപകൽപ്പന മുതൽ പ്രവർത്തനം വരെയുള്ള മുഴുവൻ ശൃംഖലയും ഇന്ത്യയിൽത്തന്നെ നിലനിർത്താനും ജിയോ പദ്ധതിയിടുന്നു.
ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള അനുമതി നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാനാണ് സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ശ്രമം. വിപണിയിലെ ചില താൽപ്പര്യക്കാർ കമ്പനിയുടെ പ്രവേശനത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്ന് ഇലോൺ മസ്ക് നേരത്തെ ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, ടെലികോം സേവനങ്ങൾക്ക് ന്യായവും വിവേചനരഹിതവുമായ അനുമതി നടപടികളാണ് ഇന്ത്യ പിന്തുടരുന്നതെന്ന് കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. സ്റ്റാർലിങ്ക്, ജിയോ സാറ്റലൈറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്, ഭാരതി പിന്തുണയ്ക്കുന്ന യൂട്ടൽസാറ്റ് വൺവെബ് എന്നീ കമ്പനികളുടെ സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
സ്റ്റാർലിങ്കിന് ജിഎംപിസിഎസ് ലൈസൻസും ഇൻ-സ്പേസ് അനുമതിയും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വാണിജ്യ സേവനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാൻ ശേഷിക്കുന്ന നിയന്ത്രണ നടപടികളും സ്പെക്ട്രം അനുവദിക്കലും പൂർത്തിയാക്കണം. ഇതിനിടെ, ഇന്ത്യയിൽ നൂറുകണക്കിന് ആന്റിനകളുള്ള 20 ഗേറ്റ്വേ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചതായി സ്പേസ് എക്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ലോറൻ ഡ്രെയർ അറിയിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഉപയോക്താക്കളുടെ വിവരങ്ങൾ രാജ്യത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ വിശദീകരണം. സ്റ്റാർലിങ്ക് വിപണിയിലേക്കുള്ള പ്രവേശന നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, രാജ്യവ്യാപകമായ ഉപഗ്രഹ ശൃംഖല ഒരുക്കാനുള്ള ദീർഘകാല പദ്ധതിയുമായാണ് ജിയോ മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്.