വെടിനിർത്തലിലേക്ക് വഴി തുറക്കുമോ? ഇസ്രായേലും ലബനനും തമ്മിൽ കരാർ ഒപ്പിട്ടു, എങ്കിലും ആശങ്കയൊഴിയാതെ പശ്ചിമേഷ്യ

യുഎസ് മധ്യസ്ഥതയിൽ ഇസ്രായേലും ലെബനനും ചരിത്രപരമായ ചട്ടക്കൂട് കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. ഹിസ്ബുള്ളയുടെ നിരായുധീകരണവും ഇസ്രായേലിന്റെ പിന്മാറ്റവും ഉൾപ്പെടുന്ന കരാർ 'പൈലറ്റ് സോണുകൾ' സ്ഥാപിക്കാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ, ഹിസ്ബുള്ളയുടെ കടുത്ത എതിർപ്പും നേതാക്കളുടെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ പ്രസ്താവനകളും കരാറിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് വലിയ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു.

വാഷിംഗ്ടൺ: മാസങ്ങൾ നീണ്ട കടുത്ത യുദ്ധത്തിനും നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കും ഒടുവിൽ ഇസ്രായേലും ലെബനനും തമ്മിൽ ചരിത്രപരമായ ചട്ടക്കൂട് കരാറിൽ (Framework Agreement) ഒപ്പുവെച്ചു. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ വാഷിംഗ്ടണിൽ നടന്ന ചടങ്ങിലാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ ത്രികക്ഷി കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചത്.

"സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിലെ ആദ്യത്തെ ചുവടുവെപ്പാണിത്. ആദ്യ ചുവടുവെപ്പാണ് ചിലപ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രയാസമേറിയത്," എന്ന് കരാറിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ പറഞ്ഞു. മുന്നോട്ട് ഇനിയുമേറെ ജോലികൾ ചെയ്യാനുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

വടക്കൻ ഇസ്രായേലിന് നേരെയുള്ള ഭീഷണികൾ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കാനും, ഹിസ്ബുള്ളയെ നിരായുധീകരിച്ച് അവരുടെ ഭീകരവാദ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർക്കാനും, ലെബനന്റെ പരമാധികാരം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും വ്യക്തമായ ഒരു ഘടന ഈ കരാർ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ടെന്ന് യുഎസ് വ്യക്തമാക്കി.

കരാറിലെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ: എന്താണ് 'പൈലറ്റ് സോണുകൾ'?

ഒപ്പിടൽ ചടങ്ങിന് പിന്നാലെ യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് കരാറിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം പുറത്തുവിട്ടു. കരാറിലെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ ഇവയാണ്:

ഘട്ടം ഘട്ടമായുള്ള പ്രക്രിയ (Sequenced Process): ലെബനനിലെ ആഭ്യന്തര സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ (Non-state armed groups) പൂർണ്ണമായി നിരായുധീകരിക്കപ്പെടുന്നത് വരെ ലെബനീസ് സൈന്യം രാജ്യത്തുടനീളം ഫലപ്രദമായ പരമാധികാരം പുനഃസ്ഥാപിക്കും. ഇത് പ്രോ-ഇറാനിയൻ ഗ്രൂപ്പായ ഹിസ്ബുള്ളയെ ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ളതാണ്.

ഇസ്രായേൽ പിന്മാറ്റം: ഹിസ്ബുള്ളയുടെ നിരായുധീകരണം സ്ഥിരീകരിച്ചതിന് ശേഷം മാത്രമേ ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ലെബനൻ മണ്ണിൽ നിന്ന് ക്രമേണ പിന്മാറുകയുള്ളൂ.

രണ്ട് പൈലറ്റ് സോണുകൾ (Pilot Zones): പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ രണ്ട് പൈലറ്റ് മേഖലകൾ നിശ്ചയിക്കും. ഇവിടെ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളെ വിജയകരമായി നിരായുധീകരിക്കുന്നതോടെ ലെബനൻ സൈന്യം സുരക്ഷാ ചുമതല പൂർണ്ണമായി ഏറ്റെടുക്കും. തുടർന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര പിന്തുണയോടെ പുനർനിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുകയും സാധാരണക്കാർക്ക് സുരക്ഷിതമായി മടങ്ങാൻ അവസരമൊരുങ്ങുകയും ചെയ്യും.

നേതാക്കളുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ

ലെബനൻ പ്രധാനമന്ത്രി നവാഫ് സലാം:

"എല്ലാ ലെബനീസ് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇസ്രായേലിന്റെ പിന്മാറ്റമാണ് ഈ കരാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ലെബനനിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഔദ്യോഗിക സൈന്യത്തിന് അധികാരം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന മുൻ യുഎൻ പ്രമേയങ്ങളുടെ തുടർച്ചയാണിത്."

ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു:

"ഹിസ്ബുള്ള നിരായുധീകരിക്കപ്പെടാതിരിക്കുകയും ഇസ്രായേലിന് ഭീഷണി നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്തോളം ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ലെബനനിൽ നിന്ന് പിന്മാറില്ല. ഈ മേഖലയിൽ ഇസ്രായേൽ തുടരും."

ലെബനൻ പ്രസിഡന്റ് ജോസഫ് ഔൺ:

"ലെബനൻ അതിന്റെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും പരമാധികാരം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനുള്ള പാതയിലെ ആദ്യത്തെ ചുവടുവെപ്പാണിത്."

നിലവിലെ സൈനിക സാഹചര്യവും വെല്ലുവിളികളും

ഏപ്രിലിൽ ആരംഭിച്ച നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് യു.എസ് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ചെങ്കിലും നിലവിൽ ലെബനന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗം ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. മാർച്ച് മുതൽ നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ ലെബനനിൽ 4,000-ത്തിലധികം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

കരാർ ഒപ്പിട്ട വെള്ളിയാഴ്ചയും മയ്ഫദൂൻ, നബാതിയ അൽ-ഫൗഖ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇസ്രായേൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തുകയും രണ്ട് പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അൽ-മൻസൂരിയിലെ താമസക്കാരോട് ഒഴിഞ്ഞുപോകാൻ ഇസ്രായേൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, തെക്കൻ ലെബനനിലെ അലി അൽ-താഹർ കുന്നുകൾ ഇസ്രായേൽ പിടിച്ചെടുത്തു എന്ന വാർത്ത ലെബനൻ സൈന്യം നിഷേധിച്ചു.

ഹിസ്ബുള്ളയുടെ കടുത്ത എതിർപ്പ്; ആഭ്യന്തര യുദ്ധഭീഷണി?

വാഷിംഗ്ടൺ ചർച്ചകളിൽ ഹിസ്ബുള്ള പങ്കെടുത്തിരുന്നില്ല. ഇസ്രായേലുമായി യാതൊരുവിധ സാധാരണവൽക്കരണവും (Normalisation) പാടില്ലെന്നും, നിബന്ധനകളില്ലാതെ ഇസ്രായേൽ പിന്മാറണമെന്നുമാണ് ഹിസ്ബുള്ള സെക്രട്ടറി ജനറൽ നയീം ഖാസിമിന്റെ നിലപാട്.

ഇസ്രായേൽ പിന്മാറ്റത്തിന് മുൻപ് നിരായുധീകരിക്കപ്പെടണം എന്ന വ്യവസ്ഥയെ ഹിസ്ബുള്ള കടുത്ത രീതിയിൽ എതിർക്കുന്നു. യു.എസ് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച ഈ കരാർ നടപ്പാക്കാൻ ലെബനൻ സൈന്യം ശ്രമിച്ചാൽ അത് രാജ്യത്തെ "ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലേക്ക്" (Civil War) നയിക്കുമെന്ന് ഹിസ്ബുള്ള പാർലമെന്റ് അംഗം ഹസൻ ഫദ്‌ലല്ല മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. കൂടാതെ, ധനമന്ത്രി ബെസാലെൽ സ്മോട്രിച്ച് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നൽകുന്ന സൂചന ഇസ്രായേൽ ദീർഘകാലത്തേക്ക് ലെബനനിൽ തുടരുമെന്നാണ്, ഇത് കരാറിന്റെ ഭാവിയെ ആശങ്കിലാഴ്ത്തുന്നുണ്ട്.