
ഒരു മനുഷ്യനിർമിത വസ്തുവിന്റെ വേഗമേറിയ ഇടിയേറ്റ് വരുംദിവസങ്ങളിൽ ചന്ദ്രന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ വലിയ പൊടിപടലം ഉയരാൻ സാധ്യത. സ്പേസ് എക്സിന്റെ ഫാൽക്കൺ 9 റോക്കറ്റിന്റെ മുകളിലെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഭാഗം (Upper Stage) ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് ചന്ദ്രനിൽ ഇടിച്ചിറങ്ങുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഭൂമിയുടെ ചന്ദ്രനിൽ പതിക്കാൻ പോകുന്ന ഈ വസ്തു ഒരു തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട ബഹിരാകാശ അവശിഷ്ടമാണ്. എന്നാൽ ഈ കൂട്ടിയിടിയുടെ കൃത്യമായ ഫലം എന്തായിരിക്കുമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് ഇപ്പോഴും പൂർണമായി പ്രവചിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
2025 ജനുവരി 15-ന് ഫയർഫ്ലൈയുടെ ബ്ലൂ ഗോസ്റ്റ്-1 ചാന്ദ്ര ലാൻഡർ ചന്ദ്രനിലേക്ക് അയച്ച വിക്ഷേപണത്തിലെ ശേഷിപ്പാണ് ഈ ഫാൽക്കൺ 9 അപ്പർ സ്റ്റേജ്. അതേ ദൗത്യത്തിൽ ജപ്പാൻ ആസ്ഥാനമായ ഐസ്പേസ് കമ്പനി വികസിപ്പിച്ച ഹക്യൂട്ടോ-ആർ മിഷൻ 2 (റെസിലിയൻസ്) റോബോട്ടിക് ചാന്ദ്ര ലാൻഡറും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. പുതിയ പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, റോക്കറ്റിന്റെ ഇടിയോടെ ഉയരുന്ന പൊടിപടലം ചില നിമിഷങ്ങൾ ചന്ദ്രന്റെ ഇരുണ്ട ആകാശ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വ്യക്തമായി കാണാവുന്നത്ര പ്രകാശമുള്ളതാകാം. ആവശ്യത്തിന് ശേഷിയുള്ള ടെലിസ്കോപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഭൂമിയിൽ നിന്നുപോലും ഇത് നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
റോക്കറ്റ് ഭാഗം ഇടിച്ചിറങ്ങുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രദേശം ചന്ദ്രന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തുള്ള ഐൻസ്റ്റീൻ, ബെൽ ഗർത്തങ്ങൾക്ക് സമീപമാണ്. ഈ സംഭവം ഭൂമിയിലെ ടെലിസ്കോപ്പുകൾക്കും ബഹിരാകാശ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾക്കും കാണാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലായിരിക്കാമെന്നാണ് ചില വിദഗ്ധർ പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഇടിയുടെ ശക്തി, പൊടിപടലത്തിന്റെ അളവ്, പ്രകാശത്തിന്റെ തീവ്രത തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും അനിശ്ചിതത്വമുണ്ട്.
ടെക്സസ് സർവകലാശാലയിലെ ഗവേഷകനായ വില്യം ജോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം നടത്തിയ കമ്പ്യൂട്ടർ സിമുലേഷനുകളിൽ, ഇടിയുടെ ഫലമായി ഉയരുന്ന അവശിഷ്ടപടലത്തിന്റെ മധ്യഭാഗം ഏകദേശം 75 മുതൽ 100 കിലോമീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിലെത്താമെന്നാണ് കണ്ടെത്തിയത്. "ഇടിക്ക് ശേഷമുള്ള ആദ്യ ഏതാനും മിനിറ്റുകളിൽ ഈ പൊടിപടലം ഇരുണ്ട ആകാശ പശ്ചാത്തലത്തേക്കാൾ നിരവധി മടങ്ങ് കൂടുതൽ പ്രകാശമുള്ളതായിരിക്കാം," എന്ന് വില്യം ജോ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ യഥാർഥ സംഭവം മോഡലുകളിൽ നിന്നുള്ള കണക്കുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ന്യൂ മെക്സിക്കോയിലെ ലോസ് അലമോസ് നാഷണൽ ലബോറട്ടറിയിലെ ബെഞ്ചമിൻ ഫെർണാണ്ടോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മറ്റൊരു ഗവേഷണ സംഘം പറയുന്നത്, ഈ കൃത്രിമ കൂട്ടിയിടി ഭൂമിയിൽ നിന്നും ബഹിരാകാശത്തുനിന്നും നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന അപൂർവ അവസരമാണ് എന്നാണ്. ചന്ദ്രനിൽ ഭാവിയിൽ മനുഷ്യർ നടത്തുന്ന ദൗത്യങ്ങൾക്ക് ഈ പഠനം ഏറെ സഹായകരമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. റോക്കറ്റ് ഇടിയുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന പൊടി, അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ സഞ്ചാരം, ചന്ദ്രോപരിതലത്തിലെ ആഘാതങ്ങളുടെ സ്വഭാവം എന്നിവ പഠിക്കാൻ ഈ സംഭവം അവസരം നൽകും. അതോടൊപ്പം, ഭാവിയിൽ ചന്ദ്രനിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും ബഹിരാകാശ യാത്രികർക്കും കൃത്രിമ ബഹിരാകാശ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന അപകടസാധ്യത വിലയിരുത്താനും ഇത് സഹായിക്കും.
പഠനം അനുസരിച്ച്, ഇടിയിൽ പുറത്തേക്ക് തെറിക്കുന്ന ചില കണങ്ങൾ ഏകദേശം 1000 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ ദൂരം വരെ സഞ്ചരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ചന്ദ്രന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്ത് ഭാവിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യ ദൗത്യങ്ങൾക്കും ഉപകരണങ്ങൾക്കും ഇത് ഒരു അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിക്കാമെന്നാണ് ഗവേഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.
നാസയുടെ ലൂണാർ റിക്കണസൻസ് ഓർബിറ്റർ (LRO) ഈ സംഭവത്തെ നിരീക്ഷിക്കും. മേരിലാൻഡിലെ ഗോദാർഡ് സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് സെന്ററിലെ എൽആർഒ പ്രോജക്ട് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ബ്രെന്റ് ഗാരി പറയുന്നതനുസരിച്ച്, റോക്കറ്റ് ഇടിക്കുന്നതിന് ഏകദേശം ഏഴ് ദിവസം മുമ്പും ഏഴ് ദിവസം ശേഷവും പേടകം ഈ പ്രദേശത്തിന് മുകളിലൂടെ കടന്നുപോകും. ഇതിലൂടെ ഇടിയുടെ സ്ഥലം കൂടുതൽ കൃത്യമായി കണ്ടെത്താനും പിന്നീട് കൂടുതൽ വിശദമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താനും കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
സാധാരണ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളോ വാൽനക്ഷത്രങ്ങളോ ഉണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും മനുഷ്യനിർമിത റോക്കറ്റ് ഭാഗം ഉണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതമെന്ന് വില്യം ജോ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ശൂന്യമായ റോക്കറ്റ് ഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രകൃതിദത്ത ബഹിരാകാശ വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഘടനയുള്ളതിനാൽ, ഇത്തരം ഇടികളുടെ പഠനം പുതിയ അറിവുകൾ നൽകും. ഇടിയുടെ സമയത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ പ്രകാശ മിന്നൽ മാത്രമല്ല പ്രധാനമെന്നും, അതിന് ശേഷം രൂപപ്പെടുന്ന പൊടിപടലമാണ് യഥാർഥ ശാസ്ത്രീയ വിവരങ്ങൾ നൽകുകയെന്നും ഗവേഷകർ പറയുന്നു. ചന്ദ്രനിലേക്ക് ഭാവിയിൽ കൂടുതൽ മനുഷ്യരും ഉപകരണങ്ങളും അയക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇത്തരം കൃത്രിമ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമാർജിക്കുകയാണ്.