ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പേര് മാറ്റുന്നത് എങ്ങനെ? ഭീമമായ ചെലവും ഭരണഘടനാപരമായ കടമ്പകളും ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ

കേരളത്തിൻ്റെ പേര് 'കേരളം' എന്നാക്കി മാറ്റാനുള്ള നീക്കം നടക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഒരു സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പേര് മാറ്റുന്നതിൻ്റെ നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? അതിന് എത്ര കാലമെടുക്കും, എന്ത് ചെലവ് വരും? വിശദമായി അറിയാം.

തുടക്കം നിയമസഭയിൽ നിന്ന്

ഒരു സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പേര് മാറ്റാനുള്ള പ്രമേയം ആദ്യം പാസാക്കേണ്ടത് അവിടുത്തെ നിയമസഭയാണ്. 2024 ജൂൺ 24-ന് കേരള നിയമസഭ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പേര് 'കേരളം' എന്നാക്കാൻ പ്രമേയം പാസാക്കിയിരുന്നു. ഈ പ്രമേയം കേന്ദ്രസർക്കാരിന് അയച്ചുകൊടുക്കുന്നതോടെയാണ് തുടർനടപടികൾ ആരംഭിക്കുന്നത്.

കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിൻ്റെ പരിശോധന

നിയമസഭയുടെ പ്രമേയം കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വിശദമായി പരിശോധിക്കും. പേരുമാറ്റം ഭരണ, നിയമ കാര്യങ്ങളിൽ എന്ത് സ്വാധീനം ചെലുത്തുമെന്ന് വിലയിരുത്തും. ഇൻ്റലിജൻസ് ബ്യൂറോ, സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ, തപാൽ വകുപ്പ് തുടങ്ങിയ ഏജൻസികളിൽ നിന്ന് മന്ത്രാലയം അഭിപ്രായം തേടും.

രാഷ്ട്രപതിയുടെ നിർദ്ദേശം, നിയമസഭയുടെ അഭിപ്രായം

ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് രാഷ്ട്രപതിക്ക് മുന്നിലെത്തും. രാഷ്ട്രപതി ഈ നിർദ്ദേശം വീണ്ടും സംസ്ഥാന നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക അഭിപ്രായത്തിനായി അയക്കും. നിയമസഭയുടെ അഭിപ്രായം എന്തായാലും, അന്തിമ തീരുമാനം പാർലമെൻ്റിൻ്റേതായിരിക്കും. ഇത് ഭരണഘടനാപരമായ ഒരു നടപടിക്രമം മാത്രമാണ്.

പാർലമെൻ്റിൻ്റെ അംഗീകാരം

പേരുമാറ്റത്തിനുള്ള ബിൽ ലോക്സഭയിലും രാജ്യസഭയിലും അവതരിപ്പിക്കും. ഇരുസഭകളും സാധാരണ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ബിൽ പാസാക്കണം. ശേഷം രാഷ്ട്രപതി ഒപ്പുവെക്കുന്നതോടെ ഇത് നിയമമാകും. പുതിയ പേര് ഗസറ്റിൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്യുന്നതോടെ ഔദ്യോഗികമായി നിലവിൽ വരും.

എത്ര സമയമെടുക്കും, ചെലവെത്ര?

പേരുമാറ്റത്തിന് കൃത്യമായ സമയപരിധിയില്ല. മാസങ്ങളോ വർഷങ്ങളോ എടുത്തേക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്, പശ്ചിമ ബംഗാളിൻ്റെ പേര് മാറ്റാനുള്ള നിർദ്ദേശം 2016-ൽ നൽകിയെങ്കിലും ഇനിയും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. ഒരു സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പേര് മാറ്റാൻ ഏകദേശം 200 കോടി മുതൽ 500 കോടി രൂപ വരെ ചെലവ് വരും. അലഹബാദിൻ്റെ പേര് പ്രയാഗ്‌രാജ് എന്നാക്കിയപ്പോൾ 300 കോടിയിലധികം രൂപ ചെലവായെന്നാണ് കണക്ക്.