നക്ഷത്രമരണം: ആദ്യമായി പകർത്തിയ ആ അന്ത്യനിമിഷങ്ങൾ

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 50 കോടി പ്രകാശവർഷം അകലെ ഒരു ഭീമൻ നക്ഷത്രം സൂപ്പർനോവയായി മാറുന്നതിന്റെ ആദ്യനിമിഷങ്ങൾ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ പകർത്തി. ചൈനയുടെ ഐൻസ്റ്റൈൻ പ്രോബ് കണ്ടെത്തിയ ഈ സ്ഫോടനം, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അന്ത്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകൾക്ക് പുതിയ മാനം നൽകുന്നു.

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 50 കോടി പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള ഒരു ഗാലക്സിയിൽ ഭീമൻ നക്ഷത്രം പൊട്ടിത്തെറിച്ച് സൂപ്പർനോവയായ നിമിഷങ്ങൾ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ ആദ്യമായി ഇത്ര വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തി. നക്ഷത്രത്തിന്റെ മരണത്തിന്റെ തുടക്കമറിയിച്ച അതിസൂക്ഷ്മമായ എക്‌സ്-റേ പ്രകാശവും തുടർന്ന് നടന്ന സൂപ്പർനോവ സ്ഫോടനവും ഒരുമിച്ച് നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതാണ് ഈ കണ്ടെത്തലിന്റെ പ്രത്യേകത. സാധാരണയായി ഏതാനും സെക്കൻഡുകൾ മുതൽ മണിക്കൂറുകൾ വരെ മാത്രം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഇത്തരം എക്‌സ്-റേ സിഗ്നലുകൾ കണ്ടെത്തുക അത്യപൂർവമാണ്.

ചൈനയുടെ ഐൻസ്റ്റൈൻ പ്രോബ് കണ്ടെത്തിയ ആദ്യ സൂചന

2026 മാർച്ചിലാണ് ചൈനയുടെ ഐൻസ്റ്റൈൻ പ്രോബ് ബഹിരാകാശ ദൗത്യം ഒരു ക്ഷണിക എക്‌സ്-റേ പ്രകാശം കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് വിവിധ ബഹിരാകാശ, ഭൗമ ദൂരദർശിനികൾ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഇത് പിന്നീട് എസ്.എൻ. 2026 ജി.എസ്.എഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ബ്രോഡ് ലൈൻഡ് ടൈപ്പ് ഐ.സി സൂപ്പർനോവയാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.

സൂര്യനെക്കാൾ 20 മടങ്ങ് ഭാരമുള്ള നക്ഷത്രം

ഗവേഷകരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ പ്രകാരം, സൂര്യനെക്കാൾ ഏകദേശം 20 മടങ്ങ് ഭാരം ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വുൾഫ്–റായറ്റ് നക്ഷത്രമാണ് പൊട്ടിത്തെറിച്ചത്. ജീവിതാവസാനത്തിന് മുമ്പ് ഈ നക്ഷത്രം ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും അടങ്ങിയ പുറംപാളികൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. തുടർന്ന് കാർബണും ഓക്സിജനും കൂടുതലുള്ള കേന്ദ്രഭാഗം തകർന്നുവീണതോടെയാണ് സൂപ്പർനോവ സ്ഫോടനം ഉണ്ടായത്.

സ്ഫോടനത്തിന് മുമ്പ് പലതവണ ദ്രവ്യം പുറത്തേക്ക്

നക്ഷത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒന്നിലധികം വാതകപാളികൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായും ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി. സ്ഫോടനത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് നക്ഷത്രം പല ഘട്ടങ്ങളിലായി വൻതോതിൽ ദ്രവ്യം പുറത്തേക്ക് തള്ളിയതിന്റെ തെളിവുകളാണ് ഇവ. നക്ഷത്രത്തിന്റെ അവസാന ജീവിതഘട്ടത്തിൽ നടന്ന അതിശക്തമായ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വ്യക്തമായ ചിത്രം ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നുവെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ഗാമാ കിരണ വിസ്ഫോടനമില്ല, അതാണ് അമ്പരപ്പ്

ഇത്തരം ബ്രോഡ് ലൈൻഡ് ടൈപ്പ് ഐ.സി സൂപ്പർനോവകൾ സാധാരണയായി പ്രകാശവേഗത്തോട് അടുത്ത വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജെറ്റുകളും അതിശക്തമായ ഗാമാ കിരണ വിസ്ഫോടനങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ സൂപ്പർനോവയിൽ അത്തരം ജെറ്റുകളോ ഗാമാ കിരണ വിസ്ഫോടനങ്ങളോ കണ്ടെത്താനായില്ല. എന്നിരുന്നാലും സ്ഫോടനം അതീവ ഊർജസ്വലമായിരുന്നുവെന്നാണ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

നക്ഷത്രങ്ങളുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകൾക്ക് പുതിയ വഴിത്തിരിവ്

എക്‌സ്-റേ ഷോക്ക് ബ്രേക്ക്‌ഔട്ട്, സൂപ്പർനോവ സ്ഫോടനം, നക്ഷത്രം മുമ്പ് പുറത്തേക്ക് തള്ളിയ ദ്രവ്യങ്ങളുമായുള്ള പ്രതിപ്രവർത്തനം എന്നിവയെ ഒരുമിച്ച് പഠിക്കാൻ ഈ നിരീക്ഷണം സഹായിച്ചുവെന്ന് ഗവേഷണ സംഘത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ജില്യൻ റാസ്റ്റിനേജ്‌ഡ് വ്യക്തമാക്കി. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അവസാന നിമിഷങ്ങളിലെ സ്വഭാവവും സൂപ്പർനോവ സ്ഫോടനങ്ങളുടെ വൈവിധ്യവും കൂടുതൽ മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ കണ്ടെത്തൽ നിർണായകമാകുമെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ പ്രതീക്ഷ.