കാലാവസ്ഥാ മാറ്റം; ആശങ്കയില്‍ ഉരുകി 'മഞ്ഞ് മനുഷ്യര്‍'

First Published 25, Aug 2019, 1:10 PM IST

നൂറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക് മുമ്പ്, പുത്തന്‍ മേച്ചില്‍ പുറങ്ങള്‍ അന്വേഷിച്ചിറങ്ങിയ ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യരുടെ പിന്മുറക്കാരാണ് നെനെറ്റസ് ജനത. ഇന്നവര്‍ ആര്‍ട്ടിക്ക് പ്രദേശത്തെ സ്വദേശികളാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പ്,  യമല്‍ ഉപദ്വീപിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച്, ഒടുവില്‍ അവര്‍ റഷ്യയുടെ ആര്‍ട്ടിക്ക് പ്രദേശത്തെത്തി ചേര്‍ന്നു. തദ്ദേശീയ മൃഗമായിരുന്ന റെയിന്‍ഡിയറുകളെ മെരുക്കിയ നെനെറ്റസ്, പിന്നീട് ആര്‍ട്ടിക്കിന്‍റെ ഭാഗമായിത്തീര്‍ന്നു. ഇപ്പോള്‍ ലോകത്ത ശക്തമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം നെനെറ്റസ് ജനതയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയാണ്. കനത്ത മഞ്ഞ് വീഴ്ച്ചയും ശക്തമായ മഞ്ഞുരുകലും പോലുള്ള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളില്‍ ഏറെ പ്രശ്നത്തിലാകുന്ന നെനെറ്റസ് അഥവാ മഞ്ഞ് മനുഷ്യരെക്കുറിച്ച് അലഗ്രാ അലി പകര്‍ത്തിയ ചിത്രങ്ങള്‍ കാണാം. 

ഭർത്താവ് ലിയോന്യ, നാല് വയസുള്ള മകൾ ക്രിസ്റ്റീന, പിന്നെ ഖുതിയു, ഖഡക്, തേവ എന്നീ പേരുകളുള്ള മൂന്ന് നായ്ക്കളുമടങ്ങിയതാണ് ലെന (ചിത്രം) യുടെ കുടുംബം.

ഭർത്താവ് ലിയോന്യ, നാല് വയസുള്ള മകൾ ക്രിസ്റ്റീന, പിന്നെ ഖുതിയു, ഖഡക്, തേവ എന്നീ പേരുകളുള്ള മൂന്ന് നായ്ക്കളുമടങ്ങിയതാണ് ലെന (ചിത്രം) യുടെ കുടുംബം.

നാല് വയസ്സുള്ള ക്രിസ്റ്റീനയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ശരത്കാലത്ത് തുണ്ട്രയുടെ വിശാലമായ ഭൂപ്രകൃതി അവളുടെ കളിസ്ഥലമാണ്, കൂടാതെ ജലാശയങ്ങളിൽ രൂപം കൊള്ളുന്ന നേർത്ത ഐസ് തകർക്കാൻ അവൾ ഒരു കളിതന്നെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ശൈത്യകാലമെത്തുമ്പോൾ, ഹിമത്തിന്‍റെ പാളികൾ കഠിനമാക്കുകയും ക്രിസ്റ്റീന കട്ടിയുള്ള ശീതീകരിച്ച ഐസ് ഉരുട്ടുന്നതിൽ വലിയ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

നാല് വയസ്സുള്ള ക്രിസ്റ്റീനയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ശരത്കാലത്ത് തുണ്ട്രയുടെ വിശാലമായ ഭൂപ്രകൃതി അവളുടെ കളിസ്ഥലമാണ്, കൂടാതെ ജലാശയങ്ങളിൽ രൂപം കൊള്ളുന്ന നേർത്ത ഐസ് തകർക്കാൻ അവൾ ഒരു കളിതന്നെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ശൈത്യകാലമെത്തുമ്പോൾ, ഹിമത്തിന്‍റെ പാളികൾ കഠിനമാക്കുകയും ക്രിസ്റ്റീന കട്ടിയുള്ള ശീതീകരിച്ച ഐസ് ഉരുട്ടുന്നതിൽ വലിയ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ശരത്കാലം മുതൽ ശീതകാലം വരെ ഋതുക്കൾ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച്, യമൽ ഉപദ്വീപ് മഞ്ഞുമൂടിയ ഒരു മഞ്ഞുമലയായി മാറുന്നു. ഒപ്പം ശീതീകരിച്ച നദികളും തടാകങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു. വടക്ക് വേനൽക്കാല മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങളിൽ നിന്ന് ആർട്ടിക് സർക്കിളിന് തെക്ക്, ഇക്കാലയളവില്‍ അനുഭവപ്പെടുന്ന ശൈത്യകാലത്തേക്ക് അവരുടെ സ്ലെഡ്ജുകളും റെയിൻഡിയറുകളുമായി കുടിയേറാൻ ഇത് നെനെറ്റുകളെ സഹായിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പുരാതന കുടിയേറ്റ പാത പിന്തുടർന്ന് അവർ ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ശരത്കാലം മുതൽ ശീതകാലം വരെ ഋതുക്കൾ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച്, യമൽ ഉപദ്വീപ് മഞ്ഞുമൂടിയ ഒരു മഞ്ഞുമലയായി മാറുന്നു. ഒപ്പം ശീതീകരിച്ച നദികളും തടാകങ്ങളും തമ്മിൽ ഒരു ബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു. വടക്ക് വേനൽക്കാല മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങളിൽ നിന്ന് ആർട്ടിക് സർക്കിളിന് തെക്ക്, ഇക്കാലയളവില്‍ അനുഭവപ്പെടുന്ന ശൈത്യകാലത്തേക്ക് അവരുടെ സ്ലെഡ്ജുകളും റെയിൻഡിയറുകളുമായി കുടിയേറാൻ ഇത് നെനെറ്റുകളെ സഹായിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പുരാതന കുടിയേറ്റ പാത പിന്തുടർന്ന് അവർ ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

നെനെറ്റ്സ് താമസിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത കുടിലിന്‍റെ ഘടനയുടെ രൂപകൽപ്പന ഏറെ പ്രധാന്യം അര്‍ഹിക്കുന്നു. മഞ്ഞ്, കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ച, ശക്തമായ കാറ്റ് എന്നിവ നേരിടുന്നതിന് ഇത് കുടുംബത്തെ സഹായിക്കുന്നു.

നെനെറ്റ്സ് താമസിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത കുടിലിന്‍റെ ഘടനയുടെ രൂപകൽപ്പന ഏറെ പ്രധാന്യം അര്‍ഹിക്കുന്നു. മഞ്ഞ്, കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ച, ശക്തമായ കാറ്റ് എന്നിവ നേരിടുന്നതിന് ഇത് കുടുംബത്തെ സഹായിക്കുന്നു.

റെയിൻഡിയേഴ്സിന്‍റെ ഭക്ഷണാവശ്യങ്ങളാണ് ഉടമകളെ പുതിയ മേച്ചില്‍ പുറങ്ങള്‍ തേടാന്‍ പ്രയരിപ്പിക്കുന്നത്. പുരുഷന്മാർ റെയിൻഡിയേഴ്സിന്‍റെ കടി‌ഞ്ഞാണ്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ അവയെ ഒരുമിച്ച് നിർത്തുന്നു.  800 റെയിൻഡിയറിനെ ഒരു നായയുടെ സഹായത്താല്‍, മണിക്കൂറുകളോളമാണ് ലെന മേയ്ക്കാനായി കൊണ്ടു നടക്കുന്നത്. മടുപ്പിക്കുന്നതും നിരന്തരമായ ശ്രദ്ധ ആവശ്യപ്പെടുന്നതും ശാരീരികവുമായ ജോലിയാണ് റെയിൻഡിയേഴ്സിനെ തീറ്റിക്കാന്‍ കൊണ്ടുപോകുകയെന്നത്.

റെയിൻഡിയേഴ്സിന്‍റെ ഭക്ഷണാവശ്യങ്ങളാണ് ഉടമകളെ പുതിയ മേച്ചില്‍ പുറങ്ങള്‍ തേടാന്‍ പ്രയരിപ്പിക്കുന്നത്. പുരുഷന്മാർ റെയിൻഡിയേഴ്സിന്‍റെ കടി‌ഞ്ഞാണ്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ അവയെ ഒരുമിച്ച് നിർത്തുന്നു. 800 റെയിൻഡിയറിനെ ഒരു നായയുടെ സഹായത്താല്‍, മണിക്കൂറുകളോളമാണ് ലെന മേയ്ക്കാനായി കൊണ്ടു നടക്കുന്നത്. മടുപ്പിക്കുന്നതും നിരന്തരമായ ശ്രദ്ധ ആവശ്യപ്പെടുന്നതും ശാരീരികവുമായ ജോലിയാണ് റെയിൻഡിയേഴ്സിനെ തീറ്റിക്കാന്‍ കൊണ്ടുപോകുകയെന്നത്.

നെനെറ്റ്സ് ജീവിത രീതിയുടെ ഒരു പ്രധാന വശമാണ് സ്ലെഡ്ജുകൾ. യാത്രയ്ക്കും കുടിയേറ്റത്തിനും അങ്ങനെയെല്ലാ കാര്യങ്ങള്‍ക്കും റെയിന്‍ഡിയേഴ്സിനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. സ്ലെഡ്ജുകളിൽ രണ്ടെണ്ണം ഭക്ഷണം കൊണ്ടുപോകാനായി മാറ്റിവെച്ചിരിക്കും. പോർട്ടബിൾ റഫ്രിജറേറ്ററുകൾ പോലെ, ശീതീകരിച്ച മാംസം, റൊട്ടി, വെണ്ണ, മറ്റ് സ്റ്റേപ്പിൾസ് എന്നിവ സൂക്ഷിക്കാൻ അവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

നെനെറ്റ്സ് ജീവിത രീതിയുടെ ഒരു പ്രധാന വശമാണ് സ്ലെഡ്ജുകൾ. യാത്രയ്ക്കും കുടിയേറ്റത്തിനും അങ്ങനെയെല്ലാ കാര്യങ്ങള്‍ക്കും റെയിന്‍ഡിയേഴ്സിനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. സ്ലെഡ്ജുകളിൽ രണ്ടെണ്ണം ഭക്ഷണം കൊണ്ടുപോകാനായി മാറ്റിവെച്ചിരിക്കും. പോർട്ടബിൾ റഫ്രിജറേറ്ററുകൾ പോലെ, ശീതീകരിച്ച മാംസം, റൊട്ടി, വെണ്ണ, മറ്റ് സ്റ്റേപ്പിൾസ് എന്നിവ സൂക്ഷിക്കാൻ അവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

നെനെറ്റ്സ് സംസ്കാരത്തിൽ നായ്ക്കളെ കുടുംബം പോലെയാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. ലെനയ്ക്കും അവരുടെ ഭർത്താവ് ലിയോന്യയ്ക്കും മൂന്ന് നായ്ക്കൾ ഉണ്ട്, അവ അവരുടെ റെയിൻഡിയറിനെ പരിപാലിക്കുന്നതിൽ അത്യാവശ്യമാണ്.

നെനെറ്റ്സ് സംസ്കാരത്തിൽ നായ്ക്കളെ കുടുംബം പോലെയാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. ലെനയ്ക്കും അവരുടെ ഭർത്താവ് ലിയോന്യയ്ക്കും മൂന്ന് നായ്ക്കൾ ഉണ്ട്, അവ അവരുടെ റെയിൻഡിയറിനെ പരിപാലിക്കുന്നതിൽ അത്യാവശ്യമാണ്.

ലെന ഒമ്പത് മാസം ഗർഭിണിയാണ്. അവളുടെ മുത്തശ്ശി, പ്രസ്‌കോവ്യ, അവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്ത് അഞ്ച് കുട്ടികളെ പ്രസവിച്ചു, അയൽവാസികളാണ് ഇത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ഗര്‍ഭിണികളുടെ രക്ഷയ്ക്കായെത്തുക. എന്നാൽ, 1960 കൾ മുതൽ നെനെറ്റ്സ് സ്ത്രീകൾ ആശുപത്രിയിലാണ് പ്രസവിക്കുന്നത്.  അതിനായി അവരെ എയര്‍ ലിഫ്റ്റ് ചെയ്യിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ലെന ഒമ്പത് മാസം ഗർഭിണിയാണ്. അവളുടെ മുത്തശ്ശി, പ്രസ്‌കോവ്യ, അവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്ത് അഞ്ച് കുട്ടികളെ പ്രസവിച്ചു, അയൽവാസികളാണ് ഇത്തരം സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ ഗര്‍ഭിണികളുടെ രക്ഷയ്ക്കായെത്തുക. എന്നാൽ, 1960 കൾ മുതൽ നെനെറ്റ്സ് സ്ത്രീകൾ ആശുപത്രിയിലാണ് പ്രസവിക്കുന്നത്. അതിനായി അവരെ എയര്‍ ലിഫ്റ്റ് ചെയ്യിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

അതിജീവനത്തിന്‍റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായി ശാരീരികോഷ്മാവ് നിലനിർത്തുന്നതിന് നിരന്തരമായ പ്രവണത ആവശ്യമാണ്. വിറക് വെട്ടുക, വെള്ളം ശേഖരിക്കാനായി ഐസ് തകർക്കാൻ കോടാലി ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ദൈനംദിന ജോലികളാണ്. മഞ്ഞുവീഴ്ചയും ആർട്ടിക് താപനിലയും -50 മുതലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.

അതിജീവനത്തിന്‍റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായി ശാരീരികോഷ്മാവ് നിലനിർത്തുന്നതിന് നിരന്തരമായ പ്രവണത ആവശ്യമാണ്. വിറക് വെട്ടുക, വെള്ളം ശേഖരിക്കാനായി ഐസ് തകർക്കാൻ കോടാലി ഉപയോഗിക്കുക എന്നിവ ദൈനംദിന ജോലികളാണ്. മഞ്ഞുവീഴ്ചയും ആർട്ടിക് താപനിലയും -50 മുതലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.

നെനെറ്റ്സ് സംസ്കാരത്തിൽ, വീട്ടുജോലികൾ, പാചകം, കുട്ടികളെയും നായ്ക്കളെയും പരിപാലിക്കൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചമ്മിനുള്ളിലെ (നെനെറ്റ്സുകളുടെ വീടുകള്‍ ചമ്മം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ) ജോലികൾ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ ഏതെങ്കിലും ജോലി ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് പുരുഷന്മാരെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. അവളുടെ ഒഴിവ് സമയത്ത്, ഉണങ്ങിയ റെയിൻ‌ഡിയർ പേശികള്‍ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ പ്രത്യേകതരം നാരുപയോഗിച്ച്  ലെന ബൂട്ട്, കയ്യുറകൾ, ശീതകാല വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ തയ്യുകയും അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നാലു വയസുകാരി ക്രിസ്റ്റീന തന്‍റെ എല്ലാ ജോലികളും  ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ ലെനയ്‌ക്കൊപ്പം ചേരുന്നു.

നെനെറ്റ്സ് സംസ്കാരത്തിൽ, വീട്ടുജോലികൾ, പാചകം, കുട്ടികളെയും നായ്ക്കളെയും പരിപാലിക്കൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചമ്മിനുള്ളിലെ (നെനെറ്റ്സുകളുടെ വീടുകള്‍ ചമ്മം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ) ജോലികൾ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ ഏതെങ്കിലും ജോലി ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് പുരുഷന്മാരെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. അവളുടെ ഒഴിവ് സമയത്ത്, ഉണങ്ങിയ റെയിൻ‌ഡിയർ പേശികള്‍ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ പ്രത്യേകതരം നാരുപയോഗിച്ച് ലെന ബൂട്ട്, കയ്യുറകൾ, ശീതകാല വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ തയ്യുകയും അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നാലു വയസുകാരി ക്രിസ്റ്റീന തന്‍റെ എല്ലാ ജോലികളും ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ ലെനയ്‌ക്കൊപ്പം ചേരുന്നു.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ കാലാവസ്ഥകളിലൊന്നിൽ നവജാതശിശുക്കളുമായി സുരക്ഷിതമായി കുടിയേറുന്നതിന് നെനെറ്റുകൾക്ക് പ്രത്യേകം വസ്ത്രങ്ങളുണ്ട്. നെ ഖാൻ (സ്ത്രീകളുടെ സ്ലെഡ്ജുകൾ) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് ശിശുക്കളെ തൊട്ടിലിൽ പാർപ്പിക്കുന്നതിനാണ്. മുട്ടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള രൂപകൽപ്പനയിൽ നാല് കൊളുത്തുകളുള്ള മരത്തിൽ നിന്നാണ് തൊട്ടിലുകൾ സാധാരണയായി നിർമ്മിക്കുന്നത്, അതിനാൽ അവ ചമ്മിന്‍റെ മുകളില്‍ നിന്ന് തൂക്കിയിടാം. തൊട്ടിലിൽ ഉണങ്ങിയ പായൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഇത് കുഞ്ഞിന് ഏതെങ്കിലും ദ്രാവകം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു നാപിയായി വർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ കുടിയേറുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ എളുപ്പത്തിൽ ഇത് കൊണ്ടുപോകാനും കഴിയുന്നു.

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ കാലാവസ്ഥകളിലൊന്നിൽ നവജാതശിശുക്കളുമായി സുരക്ഷിതമായി കുടിയേറുന്നതിന് നെനെറ്റുകൾക്ക് പ്രത്യേകം വസ്ത്രങ്ങളുണ്ട്. നെ ഖാൻ (സ്ത്രീകളുടെ സ്ലെഡ്ജുകൾ) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് ശിശുക്കളെ തൊട്ടിലിൽ പാർപ്പിക്കുന്നതിനാണ്. മുട്ടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള രൂപകൽപ്പനയിൽ നാല് കൊളുത്തുകളുള്ള മരത്തിൽ നിന്നാണ് തൊട്ടിലുകൾ സാധാരണയായി നിർമ്മിക്കുന്നത്, അതിനാൽ അവ ചമ്മിന്‍റെ മുകളില്‍ നിന്ന് തൂക്കിയിടാം. തൊട്ടിലിൽ ഉണങ്ങിയ പായൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഇത് കുഞ്ഞിന് ഏതെങ്കിലും ദ്രാവകം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു നാപിയായി വർത്തിക്കുന്നു, കൂടാതെ കുടിയേറുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങളില്‍ എളുപ്പത്തിൽ ഇത് കൊണ്ടുപോകാനും കഴിയുന്നു.

പ്രസ്‌കോവ്യയ്ക്ക് 96 വയസ്സുണ്ട്, തുണ്ട്രയിൽ താമസിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ നെനെറ്റ്സ് മുത്തശ്ശിയുമാണവര്‍. കന്നുകാലിയെ സഹായിക്കുന്നതിനും വിറക് മുറിക്കുന്നതിനും പുറത്ത് മണിക്കൂറുകൾ ചെലവഴിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അവരുടെ  പ്രായം അവരെ തടയുന്നില്ല. അവര്‍ ഒരു മികച്ച കഥാകാരിയാണ്.

പ്രസ്‌കോവ്യയ്ക്ക് 96 വയസ്സുണ്ട്, തുണ്ട്രയിൽ താമസിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ നെനെറ്റ്സ് മുത്തശ്ശിയുമാണവര്‍. കന്നുകാലിയെ സഹായിക്കുന്നതിനും വിറക് മുറിക്കുന്നതിനും പുറത്ത് മണിക്കൂറുകൾ ചെലവഴിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അവരുടെ പ്രായം അവരെ തടയുന്നില്ല. അവര്‍ ഒരു മികച്ച കഥാകാരിയാണ്.

ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയരായ നെനെറ്റ്സ് ആളുകൾ നാടോടികളുടെ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. അവരുടെ പൂർവ്വികർ ചെയ്ത അതേ പാതയിലൂടെ ഇപ്പോഴും കുടിയേറുന്ന 12,000 നെനെറ്റുകളിൽ ഒന്നാണ് ഖുദി കുടുംബം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഇവരുടെ ജീവിതത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.

ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി തദ്ദേശീയരായ നെനെറ്റ്സ് ആളുകൾ നാടോടികളുടെ ജീവിതശൈലിയാണ് നയിക്കുന്നത്. അവരുടെ പൂർവ്വികർ ചെയ്ത അതേ പാതയിലൂടെ ഇപ്പോഴും കുടിയേറുന്ന 12,000 നെനെറ്റുകളിൽ ഒന്നാണ് ഖുദി കുടുംബം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഇവരുടെ ജീവിതത്തെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.

loader