കരീബിയന്‍ കടലിന്‍റെ ഉപരിതലത്തിന് താഴെ അറുപത് അടി, താഴ്ചയില്‍ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ അണ്ടര്‍വാട്ടര്‍ റിസര്‍ച്ച് സ്‌റ്റേഷനും ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു. അക്വാനാട്ട് ഫാബിയന്‍ കൊസ്റ്റ്യൂവിനു വേണ്ടി ഇന്‍ഡസ്ട്രിയല്‍ ഡിസൈനര്‍ യെവ്‌സ് ബഹാര്‍ ആണിത് യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാക്കാന്‍ ഒരുങ്ങുന്നത്. 4,000 ചതുരശ്രയടി വിസ്തീര്‍ണമുള്ള മോഡുലാര്‍ ലാബായ ഫാബിയന്‍ കൊസ്റ്റീവിന്‍റെ 'പ്രോട്ടിയസ്'  നിര്‍മ്മിക്കും, ഇത് കുറകാവോ തീരത്ത് വെള്ളത്തിനടിയില്‍ സ്ഥാപിക്കും. സമുദ്രത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്കും ഗവേഷകര്‍ക്കും ഒരു സ്ഥിരം ഭവനം നല്‍കുന്നുവെന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേക. ഇത്തരത്തിലൊന്ന് ഇത് ലോകത്തില്‍ ആദ്യം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം സമുദ്രജീവിതത്തിലുണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റങ്ങള്‍ പഠിക്കുകയെന്നതാണ് പ്രധാന ദൗത്യം.

രണ്ട് നിലകളുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഘടനയായി രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്ത പ്രോട്ടിയസിന്റെ നീണ്ടുനില്‍ക്കുന്ന പോഡുകളില്‍ ലബോറട്ടറികള്‍, പേഴ്‌സണല്‍ ക്വാര്‍ട്ടേഴ്‌സ്, മെഡിക്കല്‍ ബേ, ഡൈവേഴ്‌സിന് സമുദ്രനിരപ്പില്‍ പ്രവേശിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരു കുളം എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കാറ്റും സൗരോര്‍ജ്ജവും സമുദ്രത്തിലെ താപോര്‍ജ്ജ പരിവര്‍ത്തനവും ഉപയോഗിച്ച് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഈ ഘടന, ആദ്യത്തെ അണ്ടര്‍വാട്ടര്‍ ഹരിതഗൃഹമാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിന്റെ (ഐഎസ്എസ്) അണ്ടര്‍വാട്ടര്‍ പതിപ്പാണ് പ്രോട്ടിയസ്.), സര്‍ക്കാര്‍ ഏജന്‍സികള്‍ക്കും ശാസ്ത്രജ്ഞര്‍ക്കും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കും അതിര്‍ത്തികള്‍ക്കതീതമായി കൂട്ടായ അറിവിന്റെ മനോഭാവത്തോടം ഇവിടെ സഹകരിക്കാന്‍ കഴിയും.

'ബഹിരാകാശ പര്യവേഷണത്തേക്കാള്‍ 1,000 മടങ്ങ് പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നതാണ് സമുദ്ര പര്യവേക്ഷണം. നമ്മുടെ നിലനില്‍പ്പിനായി, ഭാവിയിലേക്കുള്ള നമ്മുടെ പാതയ്ക്കായി ഇത് അനിവാര്യമാണ്. ഇത് ഞങ്ങളുടെ ലൈഫ് സപ്പോര്‍ട്ട് സിസ്റ്റമാണ്. നമ്മള്‍ ആദ്യം നിലനില്‍ക്കുന്നതിന്റെ കാരണം ഇതാണ്.' പുതുതായി പുറത്തിറക്കിയ രൂപകല്‍പ്പന ഈ അഭിലാഷ പദ്ധതിയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ഘട്ടമാണ്. കൊറോണ വൈറസ് പാന്‍ഡെമിക് ഇതിനകം പദ്ധതി വൈകിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പ്രോട്ടിയസ് ഇന്‍സ്റ്റാള്‍ ചെയ്യുന്നതിന് മൂന്ന് വര്‍ഷമെടുക്കുമെന്ന് കൊസ്റ്റ്യൂ പറയുന്നു.

ഭൂമിയുടെ 71 ശതമാനവും സമുദ്രങ്ങള്‍ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നാഷണല്‍ ഓഷ്യാനിക് ആന്‍ഡ് അറ്റ്‌മോസ്‌ഫെറിക് അഡ്മിനിസ്‌ട്രേഷന്‍ (എന്‍എഎഎഎ) കണക്കാക്കുന്നത് മനുഷ്യര്‍ 5 ശതമാനം മാത്രമേ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്തിട്ടുള്ളൂവെന്നും ലോക സമുദ്രത്തിന്റെ 20 ശതമാനത്തില്‍ താഴെ മാത്രമേ ഇതുവരെയും മാപ്പ് ചെയ്തിട്ടുള്ളുവെന്നുമാണ്. ബഹിരാകാശ പര്യവേഷണത്തിന് കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധയും ധനസഹായവും ലഭിക്കുന്നു, എന്നാല്‍ ജലപര്യവേക്ഷണത്തിന് വളരെ കുറവാണ്. ഇത് പ്രോട്ടിയസിനൊപ്പം പരിഹരിക്കാമെന്ന് കൊസ്റ്റ്യൂ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജലത്തിനടിയിലുള്ള ഗവേഷണ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളുടെ ശൃംഖല വികസപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യം. വിവിധ സമുദ്രങ്ങളില്‍ നിലയുറപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സൗകര്യങ്ങള്‍ സുനാമികളെയും ചുഴലിക്കാറ്റുകളെയും കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കുമെന്ന് കൊസ്റ്റ്യൂ പറഞ്ഞു. സുസ്ഥിരത, ഊര്‍ജ്ജം, റോബോട്ടിക്‌സ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പുതിയ ഗവേഷണങ്ങള്‍ക്ക് തുടക്കമിടാനും അവര്‍ക്ക് കഴിയും. വെള്ളത്തിനടിയിലുള്ള ആവാസ വ്യവസ്ഥകള്‍ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ നിരന്തരം രാവും പകലും ഡൈവിംഗ് നടത്താന്‍ അനുവദിക്കുന്നു. ബഹിരാകാശത്തെ ബഹിരാകാശയാത്രികരെപ്പോലെ, അവര്‍ക്ക് ദിവസങ്ങളോ ആഴ്ചയോ വെള്ളത്തിനടിയില്‍ കഴിയാം.

നിലവില്‍, ഫ്‌ലോറിഡ കീസിലെ 400 ചതുരശ്രയടി അക്വേറിയസ് മാത്രമാണ് വെള്ളത്തിനടിയിലുള്ള ഒരേയൊരു ആവാസവ്യവസ്ഥ, 2014 ല്‍ 31 ദിവസത്തേക്ക് കോസ്‌റ്റോ അക്വാനോട്ടുകളുടെ ഒരു ടീമിനൊപ്പം താമസിച്ചു. 1986 ല്‍ രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്തതതാണിത്. 2013 ല്‍ ഫ്‌ലോറിഡ എന്‍എഎഎഎയുടെ സര്‍ക്കാര്‍ ധനസഹായം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെത്തുടര്‍ന്ന് ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി അക്വേറിയസിനെ ഏറ്റെടുത്തു.

പ്രശസ്ത സമുദ്രശാസ്ത്ര പര്യവേക്ഷകരുടെ കുടുംബത്തില്‍ നിന്നാണ് കൊസ്റ്റ്യൂ വരുന്നത്. ചലച്ചിത്ര നിര്‍മ്മാതാവ് ജീന്‍മൈക്കല്‍ കൊസ്റ്റ്യൂവിന്റെ മകനും അക്വാലംഗ് സഹസ്രഷ്ടാവായ ജാക്വസ്‌യെവ്‌സ് കൊസ്റ്റീവിന്റെ ചെറുമകനുമാണ്. ഫാബിയന്‍ കൊസ്റ്റ്യൂ ഓഷ്യന്‍ ലേണിംഗ് സെന്ററും (എഫ്‌സിഒഎല്‍സി) ബഹറിന്റെ ഡിസൈന്‍ കമ്പനിയായ ഫ്യൂസ്‌പ്രോജക്ടും അവരുടെ പങ്കാളികളും, നോര്‍ത്ത് ഈസ്‌റ്റേണ്‍ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, റട്‌ജേഴ്‌സ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, കരീബിയന്‍ റിസര്‍ച്ച് ആന്‍ഡ് മാനേജ്‌മെന്റ് ഓഫ് ബയോഡൈവേഴ്‌സിറ്റി ഫൗണ്ടേഷന്‍ എന്നിവ സംയുക്തമായി നടത്തുന്നതാണ് ഈ പദ്ധതി. സമുദ്ര ഗവേഷണത്തിന് ഊന്നല്‍ നല്‍കിയിട്ടും, ബഹിരാകാശ പര്യവേഷണത്തിന്റെ വലിയൊരു വക്താവാണ് കൊസ്‌റ്റോയെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.