ലോകചരിത്രത്തിൽ ക്ലിയോപാട്രയോളം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട മറ്റൊരു സ്ത്രീയുണ്ടാകില്ല. സിനിമകളിലും നോവലുകളിലും നാം കണ്ട ക്ലിയോപാട്ര ഒരു അപ്സരസ്സിനെപ്പോലെ അതിസുന്ദരിയാണ്. എന്നാൽ ചരിത്രരേഖകൾ മറിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു സത്യം തെളിയുന്നു.. 

ലോകചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിഗൂഢതകളിലൊന്നാണ് ക്ലിയോപാട്ര. ഹോളിവുഡ് സിനിമകളിലും റോമന്റിക് നോവലുകളിലും നാം കണ്ടുശീലിച്ച ക്ലിയോപാട്ര അതിസുന്ദരിയും വശ്യമായ കണ്ണുകളുള്ളവളുമാണ്. എന്നാൽ ചിക്കാഗോ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുടെ ചരിത്രരേഖകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, നാം വിശ്വസിച്ചിരുന്ന പല കഥകളും വെറും മിഥ്യയാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടും. ക്ലിയോപാട്രയുടെ യഥാർത്ഥ കരുത്ത് അവളുടെ ചർമ്മത്തിന്റെ നിറമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അവളുടെ അസാമാന്യമായ ബുദ്ധിശക്തിയും നയതന്ത്രജ്ഞതയുമായിരുന്നു.

ക്ലിയോപാട്രയെക്കുറിച്ച് പലർക്കും അറിയാത്ത ഒരു വസ്തുത അവൾ വംശപരമായി ഒരു ഈജിപ്ഷ്യൻ ആയിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ സൈന്യാധിപനായിരുന്ന ടോളമി ഒന്നാമന്റെ വംശാവലിയിൽ ജനിച്ച ക്ലിയോപാട്ര യഥാർത്ഥത്തിൽ മാസിഡോണിയൻ-ഗ്രീക്ക് പാരമ്പര്യമുള്ളവളായിരുന്നു. ടോളമി രാജവംശത്തിൽ ജനിച്ചവരിൽ ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ പഠിക്കാൻ തയ്യാറായ ഏക ഭരണാധികാരിയും അവളായിരുന്നു. ഗ്രീക്ക്, എത്യോപ്യൻ, അറബിക്, സിറിയക് തുടങ്ങി ഒൻപതോളം ഭാഷകൾ അനർഗ്ഗളമായി സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവ് അവളെ അന്നത്തെ ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച നയതന്ത്രജ്ഞയാക്കി മാറ്റി.

ക്ലിയോപാട്ര അതിസുന്ദരിയായിരുന്നു എന്ന വാദത്തെ ചരിത്രകാരന്മാർ പലപ്പോഴും ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലുള്ള ക്ലിയോപാട്രയുടെ കാലത്തെ നാണയങ്ങളിൽ (Silver denarius) ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന മുഖരൂപം ഇന്നത്തെ സുന്ദരി സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണ്. വലിയ മൂക്കും, ഉറച്ച താടിയെല്ലുകളും, ഗാംഭീര്യമുള്ള മുഖലക്ഷണങ്ങളുമാണ് ആ നാണയങ്ങളിൽ തെളിയുന്നത്. ചരിത്രകാരനായ പ്ലൂട്ടാർക്കിന്റെ നിരീക്ഷണം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്: "അവളുടെ രൂപഭംഗി കണ്ടമാത്രയിൽ നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നായിരുന്നില്ല, എന്നാൽ അവളുടെ സാമീപ്യവും സംസാരവും ആരെയും കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു." അവളുടെ ശബ്ദം പല തന്ത്രിവാദ്യങ്ങൾ ഒരേസമയം ശ്രവിക്കുന്നതുപോലെ മധുരമായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ജൂലിയസ് സീസറെയും മാർക്ക് ആന്റണിയെയും പോലുള്ള യുദ്ധവീരന്മാരെ ക്ലിയോപാട്ര വശത്താക്കിയത് കേവലം സൗന്ദര്യം കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് തന്റെ അപാരമായ അറിവും ചതുരമായ സംസാരശേഷിയും കൊണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നത്.

അധികാരത്തിനായുള്ള ചതുരംഗക്കളികൾ

സൗന്ദര്യത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കാൻ ക്ലിയോപാട്രയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. ഒളിച്ചുകടന്ന് സീസറുടെ മുന്നിലെത്തിയതും, പിന്നീട് മാർക്ക് ആന്റണിയെ കാണാൻ പോയപ്പോൾ അഫ്രോഡൈറ്റി ദേവതയെപ്പോലെ അണിഞ്ഞൊരുങ്ങി കപ്പലിൽ എത്തിയതും ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്. താൻ വെറുമൊരു രാജ്ഞിയല്ല, മറിച്ച് ഈജിപ്ഷ്യൻ ദേവതയായ 'ഐസിസിന്റെ' (Isis) പുനരവതാരമാണെന്ന് ജനങ്ങളെ വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ അവൾക്കായി. അവളുടെ വസ്ത്രധാരണവും 'മെലൺ' ഹെയർസ്റ്റൈലും അക്കാലത്ത് റോമിലെ പ്രഭ്വികൾക്കിടയിൽ വലിയ ഫാഷനായി മാറി.

അഴകിന്റെ ആയുധപ്പുര

ബുദ്ധിയെപ്പോലെ തന്നെ ക്ലിയോപാട്ര തന്റെ ശരീരത്തെയും പരിപാലിച്ചിരുന്നു. പാലിലും തേനിലും കുളിക്കുന്ന രീതിയും, ഡെഡ് സീ ഉപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സ്ക്രബ്ബിംഗും അവളുടെ ചർമ്മത്തെ സംരക്ഷിച്ചു. കറുത്ത ഗാലേന ഉപയോഗിച്ചുള്ള കണ്ണെഴുത്ത് വശ്യതയ്ക്ക് പുറമെ വെയിലിൽ നിന്നും അണുബാധയിൽ നിന്നും കണ്ണുകളെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള വിദ്യ കൂടിയായിരുന്നു. പ്രകൃതിദത്തമായ സുഗന്ധക്കൂട്ടുണ്ടാക്കാൻ അവൾക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു ലബോറട്ടറി തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു.

ബി.സി. 30-ൽ ഒക്ടേവിയന് മുൻപിൽ തോറ്റു കൊടുക്കാൻ ക്ലിയോപാട്ര തയ്യാറായിരുന്നില്ല. റോമൻ തെരുവുകളിൽ ബന്ധിയായി പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ അന്തസ്സോടെ മരിക്കാൻ അവൾ തീരുമാനിച്ചു. തന്റെ പ്രതാപം ഒട്ടും കുറയാത്ത വിധത്തിൽ ഏറ്റവും നല്ല വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, വിഷപ്പാമ്പിനെക്കൊണ്ട് കടിപ്പിച്ച് അവൾ മരണം വരിച്ചു. തന്റെ രൂപത്തെയും ജീവിതത്തെയും പോലെ തന്നെ മരണത്തെയും ഒരു വിസ്മയമാക്കി മാറ്റാൻ അവൾക്ക് സാധിച്ചു.

ക്ലിയോപാട്ര ഒരു പാഠമാണ്. യഥാർത്ഥ സൗന്ദര്യം എന്നത് പ്രായത്തിനൊപ്പം മങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് ആത്മവിശ്വാസത്തിലൂടെയും അറിവിലൂടെയും രൂപപ്പെടുന്ന ഒന്നാണെന്ന് അവൾ തെളിയിച്ചു. ചരിത്രരേഖകളിലെ ആ വലിയ മൂക്കും ഉറച്ച മുഖവും ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും നൈൽ നദിയുടെ ഈ രാജ്ഞി ലോകത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മങ്ങാതെ നിൽക്കുന്നത്.