സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വിധവകളുടെ ഉന്നമനത്തിനുമായി പോരാടിയ സ്ത്രീയാണ് അബലാ ബോസ്. ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളിലോ പാഠങ്ങളിലോ വേണ്ടത്ര രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാതെ പോയ പേരാണ് അബലാ ബോസിന്റേത്. ആരാണ് അബലാ ബോസ്?

1865 ആഗസ്ത് എട്ടിന് ധാക്കയിലെ തെലിര്‍ബാഗിലാണ് അബലായുടെ ജനനം. പ്രശസ്തമായ ദാസ് കുടുംബത്തിലാണ് അബലാ ജനിക്കുന്നത്. അബലായുടെ അമ്മ ബ്രഹ്മാമോയി വിധവകളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവര്‍ത്തിച്ചതിന്‍റെ പേരില്‍ സമൂഹത്തില്‍ നിന്നും എതിര്‍പ്പുകള്‍ നേരിട്ട വ്യക്തിയായിരുന്നു. അബലായ്ക്ക് വെറും 10 വയസ് മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോള്‍ അമ്മ മരിച്ചു. എങ്കിലും ആ ചെറിയ പ്രായത്തില്‍ തന്നെ അമ്മ അവളെ ആഴത്തില്‍ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.

സ്ത്രീകളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷത്തിലാണ് അബലാ വളർന്നത്. റോയിയെപ്പോലെ, ബെഥൂൺ കോളേജിൽ ആദ്യമായി പ്രവേശിച്ചവരിൽ ഒരാളായ അവർ മദ്രാസ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ മെഡിസിൻ പഠിച്ചു. അവസാന പരീക്ഷയ്ക്ക് ഹാജരായെങ്കിലും അനാരോഗ്യം കാരണം ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടിവന്നു. അവൾ പരീക്ഷ പാസായപ്പോൾ, അവളുടെ വിജയത്തെക്കുറിച്ച് അവൾ ഒരിക്കലും അറിഞ്ഞില്ല.

കോളേജ് പഠനത്തിനുശേഷം, 23 -ാം വയസ്സിൽ, അബലാ റേഡിയോ സയൻസിന്റെ പിതാവ് എന്നറിയപ്പെട്ട സർ ജഗദീഷ് ചന്ദ്രബോസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1916-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് നൈറ്റ്ഹുഡ് ലഭിച്ചു, തുടർന്ന് അബലാ ലേഡി ബോസ് എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഭർത്താവിന്റെ വിജയത്തിലുള്ള അവരുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് ധാരാളം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ശാസ്ത്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരാൻ അവര്‍ പ്രചോദനമായി. എന്നാൽ, ഭർത്താവിന്റെ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവര്‍ത്തിച്ച ഒരു സ്ത്രീയെന്നതിനേക്കാൾ വലുതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ അബലായുടെ പങ്ക്.

സർ ജെസി ബോസിന്റെ റേഡിയോ സയൻസ് മേഖലയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തിന് പലപ്പോഴും ലോകമെമ്പാടും സഞ്ചരിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. അബലാ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം കഴിയുന്നത്ര ടൂറുകളിൽ പങ്കെടുക്കുമായിരുന്നു. വിവിധ സമൂഹങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾ എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നുവെന്ന് അവർ നിരീക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ സ്ത്രീകൾ അവരുടെ ജീവിതം നയിക്കുന്ന രീതിയിൽ നിരവധി വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും ചില ജീവിതാവസ്ഥകള്‍ എല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെയായിരുന്നു.

യൂറോപ്പിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രത്യേകയാത്രയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ അബലാ, ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി തന്റെ കഴിവിന്റെ പരമാവധി ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു. 1910 -ൽ കൊൽക്കത്തയിലെ ബ്രഹ്മ ബാലിക ശിക്ഷാലയത്തിന്റെ സെക്രട്ടറിയായ അവർ അടുത്ത 26 വർഷത്തേക്ക് ഈ തസ്തികയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.

ഈ യാത്രയെത്തുടർന്ന് അവർ മോണ്ടിസോറി സ്കൂൾ സംവിധാനവും ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. 1919 -ൽ ബ്രഹ്മോ ഗേൾസ് സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു. അതേവർഷം തന്നെ അവർ നാരി ശിക്ഷ സമിതി സ്ഥാപിച്ചു, അതിൽ സ്വരാജ് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക നേതാവായ ചിത്രരഞ്ജൻ ദാസിനെ പോലുള്ള പ്രഗൽഭരായ വ്യക്തികളെ അവർ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവന്നു. ജാദുമതി മുഖർജി, ഇന്ത്യയിലെ കെമിക്കൽ സയൻസിന്റെ പിതാവ് പ്രഫുല്ല ചന്ദ്ര റേ, സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവായ പ്രിയമ്പട ബാനർജി, സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച സർ (ഡോ) നിലരട്ടൻ സർകാർ എന്നിവരും സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വിധവകൾക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നതിനും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ സ്ത്രീ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാൻ സംഘടന കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ചു. കൂടാതെ സിലബസിലും ലിംഗസമത്വം പ്രതിപാദിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്താന്‍ ശ്രമിച്ചു.

തീര്‍ന്നില്ല, ബ്രിട്ടീഷ് പ്രവിശ്യയായ ബംഗാളിൽ 88 പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും 14 മുതിർന്നവര്‍ക്കുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രങ്ങളും അബലാ സ്ഥാപിച്ചു. ഇതിൽ കൃഷ്ണപ്രസാദ് ബസാക്കുമായി സംയുക്തമായി ആരംഭിച്ച മുരളീധർ ഗേൾസ് കോളേജ് ഉൾപ്പെടുന്നു. 1920 -ൽ സൗത്ത് കൊൽക്കത്തയിലെ ഭുവാനിപൂരിൽ ഇരുവരും ബെൽറ്റാല ഗേൾസ് സ്‌കൂൾ സ്ഥാപിച്ചു.

അബലായും ഭർത്താവും സ്വാമി വിവേകാനന്ദനുമായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യയായ സിസ്റ്റർ നിവേദിതയുമായും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു. വാസ്തവത്തിൽ, സിസ്റ്റർ നിവേദിത ഡോ. ബോസിനെ തന്റെ ശാസ്ത്ര താൽപ്പര്യങ്ങൾ തുടരാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതായും  സാമ്പത്തികമായി സഹായിച്ചതായും പറയപ്പെടുന്നു. അവരുടെ സഹായത്തോടെ, കിന്‍റർഗാർട്ടൻ തലത്തിൽ അധ്യാപകരെ പരിശീലിപ്പിക്കാൻ അബലായ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഒപ്പം ഇരുവരും പെൺകുട്ടികൾക്ക് സ്വയം പ്രതിരോധ പരിശീലനം നൽകി വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു. ഒപ്പം മുതിർന്ന പെൺകുട്ടികൾക്ക് പുറത്തുപോകാനും താൽപ്പര്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാനുമുള്ള അനുവാദം നല്‍കി.

1925 -ൽ അബലാ വിദ്യാസാഗർ ബാനി ഭവന്‍ സ്ഥാപിച്ചു. ഇത് അധ്യാപക പരിശീലനവും വിധവകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസവും നൽകി. ഈ സ്ത്രീകളെ പിന്നീട് നാരി ശിക്ഷ സമിതിയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ വരുന്ന സ്കൂളുകളിൽ നിയമിച്ചു. പ്രൈമറി, പ്രീ-പ്രൈമറി അധ്യാപകരെ പരിശീലിപ്പിച്ച ബംഗാളിലെ ആദ്യത്തെ സ്ഥാപനമാണിത്.

അതോടൊപ്പം ലേഡി ബോസ് കൊൽക്കത്തയിലും ഝാർഗ്രാമിലും മഹിളാ ശിൽപ ഭവനും സ്ഥാപിച്ചു. ഇവിടെ, അവർ സംരംഭകത്വത്തെയും ദുരിതത്തിലായ സ്ത്രീകളുടെയും വിധവകളുടെയും സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ അവർക്ക് അക്കാലത്തെ സാമൂഹികമായ ചങ്ങലകളിൽ നിന്ന് മുക്തമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഈ സ്ത്രീകൾക്ക് വിവിധ കലകളിലും കരകൗശലവിദ്യകളിലും പരിശീലനം നൽകി, തുടർന്ന് അവരുടെ സ്വന്തം ബിസിനസുകൾ ആരംഭിക്കാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് സഹായിച്ചു. പാവപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് നെയ്ത്ത്, തുകൽ പണി, മൺപാത്ര നിർമ്മാണം, ടൈലറിംഗ് എന്നിവയിൽ പരിശീലനം നൽകാനായി കാമർഹതിയിൽ അബാല ഒരു പരിശീലന സ്ഥാപനവും ആരംഭിച്ചു. കൂടാതെ, ബംഗാൾ വനിതാ വിദ്യാഭ്യാസ ലീഗിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായും അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനുവേണ്ടിയും അബല പ്രവര്‍ത്തിച്ചു.

ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയശേഷം, അബലായുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍, കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടതും സാമ്പത്തികമായി ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നതുമായ പെൺകുട്ടികളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും പുനരധിവാസത്തിലേക്കും കൂടുതൽ മാറി.