അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ താലിബാൻ നടപ്പിലാക്കിയ പുതിയ ക്രിമിനൽ നിയമം സമൂഹത്തെ നാല് വർഗങ്ങളായി തിരിച്ച് നീതി നിർവഹണം നടത്തുന്നു. ഈ നിയമപ്രകാരം, ഒരേ കുറ്റകൃത്യത്തിനുള്ള ശിക്ഷ പ്രതിയുടെ സാമൂഹിക നില അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടും.
കാബൂൾ: അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ജനങ്ങളെ ശ്രേണികളാക്കി വിഭജിച്ചതിൽ വിവാദം പുകയുന്നു. താലിബാൻ പരമോന്നത നേതാവ് ഹിബത്തുള്ള അഖുന്ദ്സാദ ഒപ്പിട്ട പുതുതായി നടപ്പിലാക്കിയ ക്രിമിനൽ നടപടിക്രമ നിയമപ്രകാരമാണ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ വർഗാധിഷ്ഠിത നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ ഔപചാരികമായി സ്ഥാപിച്ചത്. ഈ നീക്കം മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾക്കിടയിൽ വലിയ എതിർപ്പിന് കാരണമായി. 2026 ജനുവരി 4-ന് പുറപ്പെടുവിച്ചതും രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള കോടതികളിലേക്ക് വിതരണം ചെയ്തതുമായ പുതിയ കോഡ്, അഫ്ഗാൻ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനയായ റാവാദരിക്ക് ലഭിച്ചു. മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലും 10 അധ്യായങ്ങളിലുമായി 119 ലേഖനങ്ങൾ രേഖയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. സാമൂഹിക ശ്രേണി പ്രകാരം നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നടപ്പാക്കണമെന്നാണ് പ്രധാന ആവശ്യം.
അഫ്ഗാൻ സമൂഹത്തെ മതപണ്ഡിതർ (ഉലമ അല്ലെങ്കിൽ മുല്ല), വരേണ്യവർഗം (അഷ്റഫ്), മധ്യവർഗം, താഴ്ന്ന വർഗം എന്നിങ്ങനെ നാല് വിഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 9 ആണ് വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. ഈ സംവിധാനത്തിൽ, ഒരേ കുറ്റകൃത്യത്തിനുള്ള ശിക്ഷ ഇനി പ്രധാനമായും കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ സ്വഭാവമോ തീവ്രതയോ അനുസരിച്ചായിരിക്കില്ലെന്നും മറിച്ച് പ്രതിയുടെ സാമൂഹിക നിലയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരിക്കുമെന്നും പറയുന്നു.
ഈ നിയമാവലി പ്രകാരം, ഒരു ഇസ്ലാമിക മത പണ്ഡിതൻ ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്താൽ, അതിനുള്ള നടപടി ഉപദേശത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തി. കുറ്റവാളി ഉന്നത വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടയാളാണെങ്കിൽ, കോടതിയിലേക്ക് വിളിപ്പിക്കുകയും ഉപദേശം നൽകുകയും ചെയ്യും. മധ്യവർഗം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർക്ക്, ഇതേ കുറ്റം തടവ് ശിക്ഷക്ക് കാരണമാകും. എന്നാൽ താഴ്ന്ന വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾക്ക്, ശിക്ഷ തടവിലേക്കും ശാരീരിക ശിക്ഷയിലേക്കും മാറ്റി.
ദരിദ്രരും അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമായ അഫ്ഗാനികളെ കൂടുതൽ കഠിനവും അക്രമാസക്തവുമായ ശിക്ഷകൾക്ക് വിധേയരാക്കുമ്പോൾ, പുരോഹിതന്മാർക്കും മതനേതാക്കൾക്കും പൂർണ്ണമായ പ്രതിരോധം വ്യവസ്ഥ നൽകുന്നുവെന്ന് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ പറഞ്ഞു.
ഇതൊരു നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയല്ലെന്നും നിയമപരമായി ക്രോഡീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു പ്രത്യേകാവകാശ ശ്രേണിയാണെന്നും നിയമത്തിന് മുന്നിൽ തുല്യത എന്ന തത്വത്തെ ഈ കോഡ് നശിപ്പിക്കുകയും സ്ഥാപനവൽക്കരിച്ച വിവേചനം ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് റാവാദരി ഒരു പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു.
കുറ്റകൃത്യത്തിന് ആനുപാതികമായും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിലല്ല, വ്യക്തിഗത ഉത്തരവാദിത്തത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുമാണ് ശിക്ഷ നൽകേണ്ടതെന്ന് കരുതുന്ന ആധുനിക ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പോലും വ്യതിചലിക്കുന്നതാണ് നീക്കമെന്ന് നിയമ വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
