പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണ ഗതാഗത പാതയാണ്. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സംഘർഷങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇറാൻ കടൽമൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ഈ പാതയെ ഒരു സാമ്പത്തിക ആയുധമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തെയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചേക്കാമെന്ന ആശങ്ക ഉയർത്തുന്നു.
മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ യുദ്ധസാഹചര്യം അനുദിനം രൂക്ഷമാകുന്ന ഈ സമയത്ത് ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ വീണ്ടും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഒരു ചെറിയ കടൽപാതയിലേക്കാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ( Strait of Hormuz) ഇന്ന് ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഘർഷത്തിൽ ഒരു സൈനിക മേഖല മാത്രമല്ല, ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തന്നെ സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാമ്പത്തിക ആയുധമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് ഈ കടലിടുക്ക്.
പ്രധാന ഊർജ്ജ ഗതാഗത പാത
ലോകത്തിലെ സമുദ്രമാർഗ്ഗമുള്ള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് ഈ കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. ദിവസേന ഏകദേശം 20 മില്യൺ ബാരൽ എണ്ണയാണ് ഹോർമുസിലൂടെ ലോക വിപണികളിലേക്ക് എത്തുന്നത്. സൗദി അറേബ്യ, ഇറാഖ്, കുവൈത്ത്, യുഎഇ, ഖത്തർ തുടങ്ങിയ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണ കയറ്റുമതികളുടെ വലിയൊരു വിഹിതവും ഈ കടൽപാതയിലൂടെയാണ് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഊർജ്ജ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Related Articles
കടലിടുക്കിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഇറാനും തെക്കുഭാഗത്ത് ഒമാനും യുഎഇയുടെ മുസന്ദം പ്രദേശവുമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും ഇടുങ്ങിയ ഭാഗത്ത് ഇത് ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ളതാണെങ്കിലും കപ്പലുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രധാന നാവികപാതകൾ വളരെ കുറുകിയതാണ്. അതിനാൽ തന്നെ ചെറിയൊരു തടസ്സം പോലും കപ്പൽഗതാഗതത്തെ ഗൗരവമായി ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
കടലിടുക്കിൽ കടൽമൈനുകൾ
ഇപ്പോഴത്തെ യുദ്ധസാഹചര്യത്തിൽ ഈ കടൽപാതയുടെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. ഇറാൻ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ കടൽമൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതായി അമേരിക്കൻ രഹസ്യാന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. ചില ഡസൻ മൈനുകൾ ഇതിനകം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കാമെന്നും കൂടുതൽ മൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഇറാനിന് ശേഷിയുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള മൈനുകൾ കപ്പലുകളുടെ അടിയിൽ തട്ടുകയോ മാഗ്നറ്റിക് അല്ലെങ്കിൽ സമ്മർദ്ദ മാറ്റങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയോ ചെയ്യാം. ഒരു വലിയ എണ്ണ ടാങ്കർ പോലും ഇതിൽ തട്ടിയാൽ വലിയ പൊട്ടിത്തെറി ഉണ്ടാകുകയും കടൽഗതാഗതം പൂർണമായും തടസ്സപ്പെടും.
ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നതോടെ അമേരിക്ക ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പുമായി രംഗത്തെത്തി. അമേരിക്കൻ സൈന്യം മൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചതായി കരുതുന്ന ഇറാന്റെ ചില കപ്പലുകൾ ആക്രമിച്ച് നശിപ്പിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനോട് കടലിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മൈനുകൾ ഉടൻ നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ചെയ്യാത്ത പക്ഷം ശക്തമായ സൈനിക പ്രതികരണം നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നായിരുന്നു മുന്നറിയിപ്പ്.
സാമ്പത്തിക യുദ്ധം
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇപ്പോൾ ഒരു പുതിയ രീതിയിലുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. മിസൈലുകളോ ബോംബുകളോ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന യുദ്ധമല്ല, ലോകത്തിന്റെ ഊർജ്ജ വിതരണത്തെ തന്നെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്ന സാമ്പത്തിക യുദ്ധം കൂടിയാണ് ഇത്. കടലിടുക്ക് ഭാഗികമായി പോലും അടച്ചുപൂട്ടുകയോ കപ്പൽഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ എണ്ണവില അതിവേഗം ഉയരാനും ആഗോള വിപണിയിൽ വലിയ അസ്ഥിരത ഉണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യ, ചൈന, ജപ്പാൻ, ദക്ഷിണകൊറിയ തുടങ്ങിയ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ നിന്ന് വലിയ തോതിൽ എണ്ണ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ അവർക്കാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആഘാതമുണ്ടാകുക. പകരം പൈപ്പ്ലൈൻ മാർഗങ്ങൾ ചില രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ശേഷി വളരെ പരിമിതമാണ്. സാധാരണയായി ഹോർമുസിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന എണ്ണയുടെ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമേ അവ വഴി മാറ്റാൻ കഴിയൂ.
ഇതിനാൽ തന്നെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇനി ഒരു സാധാരണ കടൽപാത മാത്രമല്ല. ലോകത്തിന്റെ ഊർജ്ജവിതരണത്തെയും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയെയും സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി അത് മാറിയിരിക്കുകയാണ്. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സംഘർഷം തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ ചെറുകടൽപാതയിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഓരോ നീക്കവും ഇപ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കുകയാണ്.
