ഡിമെൻഷ്യ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടുതൽ ഗുരുതരമാവുകയും മാനസികാവസ്ഥ, പെരുമാറ്റം, പതിവ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയെ ബാധിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കുന്നത് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

പ്രമേഹം എന്നത് രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് സ്ഥിരമായി ഉയർന്ന നിലയിൽ തുടരുന്ന രോ​ഗമാണ്. പാൻക്രിയാസ് ആവശ്യത്തിന് ഇൻസുലിൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കാത്തതിനാലോ ശരീരത്തിന് ഇൻസുലിൻ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാലോ ഇത് സംഭവിക്കുന്നു.

 ഗ്ലൂക്കോസിനെ കോശങ്ങളിലേക്ക് ഊർജ്ജമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിൽ ഇൻസുലിൻ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, രക്തപ്രവാഹത്തിൽ പഞ്ചസാര അടിഞ്ഞുകൂടുകയും ഹൃദയം, കണ്ണുകൾ, വൃക്കകൾ, ഞരമ്പുകൾ തുടങ്ങിയ അവയവങ്ങൾക്ക് ക്രമേണ കേടുപാടുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന വൈജ്ഞാനിക കഴിവുകളിലെ ഗണ്യമായ കുറവ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു കൂട്ടം ലക്ഷണങ്ങളെയാണ് ഡിമെൻഷ്യ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് മെമ്മറി, ചിന്ത, തീരുമാനമെടുക്കൽ എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നു. ഡിമെൻഷ്യ എന്നത് ഒരൊറ്റ രോഗമല്ല. ഏറ്റവും സാധാരണമായത് അൽഷിമേഴ്സ് രോഗമാണ്.

ഡിമെൻഷ്യ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടുതൽ ഗുരുതരമാവുകയും മാനസികാവസ്ഥ, പെരുമാറ്റം, പതിവ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയെ ബാധിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിക്കുന്നത് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രമേഹമില്ലാത്തവരെ അപേക്ഷിച്ച് പ്രമേഹമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് ഡിമെൻഷ്യ വരാനുള്ള സാധ്യത ഏകദേശം 59 ശതമാനം കൂടുതലാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. അൽഷിമേഴ്‌സ് രോഗത്തിനും വാസ്കുലർ ഡിമെൻഷ്യയ്ക്കും ഈ വർദ്ധിച്ച അപകടസാധ്യത ബാധകമാണ്. കൂടാതെ പ്രമേഹമുള്ള ഒരാൾ കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇത് വർദ്ധിക്കും.

സ്ഥിരമായി ഉയർന്ന രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവും ഇൻസുലിൻ പ്രതിരോധവും ചെറുതും വലുതുമായ രക്തക്കുഴലുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ വരുത്തുന്നു. കാലക്രമേണ, ഇത് തലച്ചോറിന്റെ മൈക്രോവാസ്കുലേച്ചറിനെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നു. തുടർന്ന് രക്ത വിതരണം കുറയ്ക്കുകയും സ്ട്രോക്കുകളുടെയും വാസ്കുലർ ഡിമെൻഷ്യയുടെയും സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രമേഹത്തോടൊപ്പം രക്തസമ്മർദ്ദവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അപകടസാധ്യത കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുന്നു. രണ്ട് അവസ്ഥകളും തലച്ചോറിലെ രക്തക്കുഴലുകളുടെ നാശത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം രക്തക്കുഴലുകളുടെ ഭിത്തികളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും പ്ലാക്ക് രൂപപ്പെടുന്നതിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് തലച്ചോറിലേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹത്തെ കൂടുതൽ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. 

തലച്ചോറ് ഇൻസുലിനോട് പ്രതിരോധശേഷിയുള്ളതാകുമ്പോൾ അത് ന്യൂറോണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തെയും തലച്ചോറിലെ കോശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തെയും തലച്ചോറ് ഗ്ലൂക്കോസ് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിനെയും ബാധിക്കുന്നു. ഇത് അൽഷിമേഴ്സ് രോഗം പോലുള്ള ന്യൂറോഡീജനറേറ്റീവ് അവസ്ഥകൾക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതായി ആരോ​ഗ്യ വിദ​ഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.